Het is natuurlijk vanzelfsprekend dat als er een duidelijk vermoeden is van een lichamelijke oorzaak voor het huilen, dat er een traject gevolgd wordt om deze oorzaak te behandelen/op te heffen.

Wist u dat er maar 3 behandelingen zijn waarvan in wetenschappelijk onderzoek bewezen is dat ze effect hebben? Zonder dat in andere wetenschappelijke onderzoeken juist het tegendeel is bewezen (zoals bij homeopathie).

1. Hypo-allergene voeding voor kinderen met een allergie

2. Babymassage

3. Rust en regelmaatadviezen met óf zonder inbakeren.

Verder is in wetenschappelijk onderzoek aangetoond dat huilbaby's rustiger worden als ze niet continue gedragen worden (Blancke, 1998). Voor overige behandelingen is géén wetenschappelijk bewijs! Dat ziektekostenverzekeringen bepaalde behandelingen vergoeden is voor ouders mooi meegenomen, maar het zegt niets over de werkzaamheden. Verzekeringsmaatschappijen willen nu eenmaal vooral zoveel mogelijk betalende leden.

We gaan wat dieper in op enkele veel toegepaste behandelingen van dit moment:

Hypo-allergene voeding
Er is veel onderzoek gedaan naar de mogelijke oorzaken van het huilen, bijvoorbeeld naar de onrijpheid van de darmen, type voeding, overgevoeligheid voor koemelkeiwit en voor lactose. Uit onderzoek blijkt dat het geven van hypo-allergene voeding een effectieve behandeling is voor huilbaby’s die de huisartspraktijk bezoeken. Onvoldoende bewijs is er voor sojamelk, caseïnehydrolysaat, melk met een laag lactosegehalte, sucrose, kruidenthee en gedragsmodificatie (Lucassen e.a., 1998; Wade en Kilgour, 2001; Garrison en Christakis, 2000).

1,5 tot 3% van de baby's heeft een allergie voor koemelkeiwit. 

Meer interessante informatie hierover kunt u lezen in CaraVisie Nederlands Tijdschrift over astma en COPD, oktober 1997.

Babymassage
Onderzoek toont aan dat te vroeg geboren baby's die dagelijks gemasseerd worden, sneller toenemen in gewicht en lengte. Bovendien zijn ze alerter, actiever en scoren hoger op gedragstesten. Deze kinderen konden eerder uit het ziekenhuis worden ontslagen, waren bij thuiskomst vrolijker en minder vaak ziek. Acht maanden na ontslag was de interactie met ouders minder verstoord en ontwikkelden zij zich voorspoediger dan de baby's in de controlegroep (Clarcke, e.a.).

Niet alle effecten van babymassage zijn meetbaar, maar wel degelijk zeer belangrijk. Babymassage is bijvoorbeeld een uitstekend middel om de hechting tussen ouder en kind te bevorderen. Hoe belangrijk een goede hechting is, behoeft geen nadere uitleg. Pedagoog Rien van IJzendoorn (kreeg in 2004 de Spinozapremie voor zijn onderzoek naar gehechtheid) toonde aan dat 1 op de 3 kinderen onveilig gehecht is. Hij stelt ook dat het zeer belangrijk is hechtingsproblemen in het eerste levensjaar te voorkomen of op te lossen.

Veilige hechting heeft alles te maken met de sensitiviteit van de ouder voor de signalen die hun kind geeft en daarop goed te reageren. Daar is (behalve verstand) fijngevoeligheid en intuïtie voor nodig. Deze gevoeligheid is niet voor iedere ouder even vanzelfsprekend en in een ziekenhuissituatie worden deze gevoelens soms (ook door ouders zelf) onderdrukt.  Maar elke gezonde ouder kan dit (weer) leren ontwikkelen. Babymassage is het middel bij uitstek hiervoor: Het ontwikkelt sensitiviteit en intuïtieve gevoelens. Technieken toepassen is niet moeilijk, al is de ene ouder misschien wat handiger dan de ander. Het gaat bij babymassage om het toepassen terwijl de ouder reageert op de signalen die zijn/haar kind geeft. Het geeft het kind een zeer veilig en vertrouwd gevoel en het maakt de ouders meer vertrouwd met aanraken. Ouders leren de lichaamstaal van hun kindje beter begrijpen en dat geeft zelfvertrouwen.

Inbakeren
Van 2001-2005 heeft er vanuit het Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht een onderzoek gelopen naar de effectiviteit van verschillende behandelingen bij baby's die veel huilen/jengelen. Bijna 400 baby's tot de leeftijd van 13 weken en hun ouders konden deelnemen en werden vervolgens 3 maanden begeleid en gevolgd. Alle ouders kregen adviezen op het gebied van prikkelreductie (rust), voorspelbaarheid en regelmaat. De helft van de ouders leerden daarnaast de aloude techniek van het inbakeren aan en zo werd bekeken welke meerwaarde de doeken hadden.

Het verminderen van prikkels en het aanbrengen van voorspelbaarheid en regelmaat leidde tot een spectaculaire afname van het huilen. Na één week was het huilen al bijna met de helft afgenomen! Na 2 weken met de helft en na 8 weken met 75%. Op de eerste dag constateerden de onderzoekers een direct sterke afname van het huilen bij de ingebakerde baby's. Daarentegen een toename van het huilen bij de baby's die niet ingebakerd werden. Na 5 dagen was het huilen in beide groepen even sterk afgenomen.

Er werd een verschil gevonden in leeftijdscategorieën. Bij de hele jonge baby's nam het huilen meer af bij de ingebakerde baby's, maar bij de baby's tussen 8 en 13 weken startleeftijd, daalde het huilen sterker bij prikkelreductie (rust), voorspelbaarheid en regelmaat.

Conclusie onderzoek:
Het verminderen van prikkels en het aanbrengen van voorspelbaarheid en regelmaat heeft effect èn het verminderen van prikkels en het aanbrengen van voorspelbaarheid en regelmaat in combinatie met inbakeren heeft eveneens effect!

Voor ouders betekent dit dat zij in overweging kunnen nemen om - al dan niet na inwinnen van deskundig advies - te gaan starten om de prikkels voor hun baby te verminderen en tegelijkertijd voorspelbaarheid en regelmaat aan te brengen. Heel erg belangrijk daarbij is géén regelmaat op de klok na te streven, maar een regelmaat vanuit de behoeften en het tempo van de baby.

Als u dit als ouders niet (meer) kunt opbrengen of binnen 5 dagen niet of nauwelijks effect merkt, dan niet aarzelen en tijdelijk het inbakeren toepassen om een verdere toename van het huilen te voorkomen (Bankers e.a., 2005).

Behandeling KISS-sydroom
KISS is de afkorting van Kopfgelenk - Induzierte SymmetrieStöringen, oftewel een symmetrie stoornis in de nekwervels. Het betekent dat er stoornissen in de symmetrische ontwikkelingen van een kind kunnen ontstaan ten gevolge van functiestoornissen van de bovenste nekwervelgewrichtjes en schedelbasisbeenderen.
Bij kinderen, maar ook bij volwassenen geven blokkeringen van het hoge nekwervelgebied steeds problemen. Het bewegen van jonge baby's gebeurt reflexmatig. Naarmate het kind ouder wordt, worden deze bewegingen (motoriek) ingewikkelder. Deze bewegingsreflexen worden voor een groot deel opgewekt door nekbewegingen. Bij een gezonde baby zal de linker en de rechter lichaamshelft zich gelijkmatig ontwikkelen (symmetrisch).

Een scheve stand van de bovenste nekwervel(s) zal er toe leiden dat de zuigeling dikwijls overstrekt of met een scheve verdraaide nek ligt. Deze scheefheid zet zich voort over de gehele romp tot in het bekken en heupgewricht. Door de scheve en overstrekte houding (soms maandenlang) krijgt de baby een scheef hoofdje. Het vertoont hierdoor een slechte motorische ontwikkeling en vaak een complex klachtenpatroon waaraan het zich niet kan onttrekken. De vitale functies van zich behaaglijk voelen ontbreken, de baby huilt veel, slaapt slecht en het drinken is gulzig, haastig, en ongecontroleerd. Het geeft vaak terug. Het heeft moeite en pijn met aankleden (de armpjes in de mouwen, iets over het hoofd aantrekken). Vaak zijn er darmkrampjes aanwezig. Onbehagen overheerst het leven van de baby. Alles is het kindje teveel en het is overprikkelbaar. Het schrikt bij “normale” geluiden (openen van de deur, ritselen van de krant). Zelfs de liefdevolle verzorging/aanraking kan heftige reacties oproepen in de vorm van overstrekken. Bij veel kinderen blijft dit onbehagen hun verdere leven bepalen en speelt een grote rol in de verdere ontwikkeling.

Bij baby’s is er vaak sprake van darmkrampjes, winderigheid, obstipatie en reflux (teruggeven). Het goed functioneren van de buikorganen is afhankelijk van een goede beweeglijkheid en een goede aansturing door de zenuwen vanuit de rug en de schedel. Door lichte behandelingstechnieken aan het middenrif, de ophangingen van de darmen in de buikholte en middenrif, de schedelbasis, de wervelkolom, wordt de oorzaak van het probleem behandeld en worden de irritaties opgeheven.

Onder deskundigen is er veel verschil van mening of KISS nu wel of niet bestaat, of behandeling wel of niet gewenst is en of behandeling wel of niet het gewenste resultaat heeft.

De ouders hebben vaak weinig twijfel: hun kind heeft een duidelijk assymetrie-probleem, drinkt daardoor bijvoorbeeld moeizaam of ontwikkelt een voorkeurshouding. Sommige KISS-kinderen huilen veel, anderen niet meer dan normaal. Of u, als ouders, uw baby wilt laten onderzoeken en behandelen is uw keuze. Maak in ieder geval een keuze voor een geregistreerde manueel therapeut, die zich gespecialiseerd heeft in het behandelen van baby's. Meer informatie over KISS kunt u lezen op de site kiss-kinderen.nl.

Onlangs hebben een aantal artsen (Brand e.a. 2005) een literatuuronderzoek gedaan en zij vonden geen wetenschappelijke bewijzen over de effecten van manueel-therapeutische of osteopatische behandeling van het KISS-syndroom. Op dit artikel volgde een discussie die voorlopig nog zal voortduren.

Homeopatie
Er zijn wetenschappelijke onderzoeksresultaten die aantonen dat homeopathie helpt en er zijn wetenschappelijke onderzoeksresultaten die aantonen dat homeopathie niet helpt. Homeopathie is al jarenlang aanleiding tot stevige discussies tussen wetenschappers. In augustus 2005 werd in de Lancet weer een artikel (Shang e.a. 2005) gepubliceerd met de conclusie: Homeopathie is te vergelijken met het placebo-effect (het effect dat optreedt als men gelooft in een behandeling). Grote vraag is: hoe kan homeopathie dan genezing brengen bij dieren en baby's? Bij hen werkt het psychologisch effect van de placebo immers niet? Het 'zwakke' antwoord van tegenstanders hierop is dat baby's en dieren niet kunnen vertellen dat hun klachten en verbeteringen van de behandeling zijn.

Lees meer over de discussie tussen voor- en tegenstanders van homeopathie.

********

Overige mogelijkheden zijn afhankelijk van de ernst van de situatie.

Hulp inschakelen in crisissituatie
Als u als ouder bang bent om uw baby wat aan te doen, is dat HET signaal om professionele hulp in te schakelen. Maak direct een afspraak bij uw huisarts. Laat u niet afschepen! Eis dat u serieus genomen wordt, voor het welzijn van uw baby en u zelf! Het is echt niet gek om aan te geven dat u het huilen niet meer aankunt. Familie of vrienden willen vaak wel helpen. Het is geen oplossing, maar het geeft wel 'lucht', zeker in zo'n kwetsbare situatie.

Wat kunt u zelf doen?

1. Rust
Rust betekent dat u uw baby niet aan meer prikkels blootstelt dan hij aankan. Benader je baby op een rustige manier, pak hem rustig op en maak rustige bewegingen. Houd altijd (lichamelijk) contact. Baby’s kunnen ongemak goed verdragen als ze maar gerustgesteld worden door een vertrouwde stem of af en toe oogcontact. Dan blijven ze misschien wel bang, maar het is toch anders dan wanneer ze zich helemaal alleen voelen. U kunt ervoor zorgen dat u uw kleine baby met minstens één hand het kind blijft aanraken. Zo weet hij zeker dat u in de buurt bent. Doe dit ook bij het aan- en uitkleden op de commode.

De box is een speelplaats (géén slaapplaats) voor kinderen vanaf ongeveer 6 weken. Jongere baby's hebben er nog niet veel te zoeken, simpelweg omdat ze er niet aan toe komen. Zodra ze gedronken hebben, een boertje hebben gedaan, verschoond zijn en even geknuffeld hebben, zijn pasgeboren baby's al weer moe en toe aan slapen. Zodra uw baby oud genoeg is om even alleen kunnen zijn in de box, biedt u hem dan alleen maar speelgoed aan waar hij zelf wat mee kan. Dus geen baby-gym. Zo'n ding houdt uw baby als het ware te lang wakker. Hij wordt daarvan té moe om ontspannen in slaap te kunnen vallen. Baby's die controle hebben over hun armen kunnen hiermee spelen, eerder niet.

Hang geen mobile boven het bedje uw baby en verduister zijn slaapkamer tijdens het slapen. Gebruik een ruim laken en/of deken die tot ónder het matras ondergestopt kunnen worden en niet losgetrappeld kunnen worden. Een strak opgemaakt bed geeft uw baby rust.

Maak geen onnodig belastende of vermoeiende uitstapjes. Die tijd komt wel weer. Stel uw baby niet bloot aan (harde) geluiden van radio, televisie e.d. Baby's kunnen zich nog niet afschermen van geluid, alle geluiden komen ongedempt 'binnen' en ze weten zich er geen raad mee.

2. Eenduidigheid
Eenduidig zijn betekent dat je 'activiteiten' op steeds dezelfde manier (volgorde) doet op steeds dezelfde plaats, oftewel 3x B.

Slapen op een vaste èn rustige plaats (Bed).
Voeden zoveel mogelijk door dezelfde persoon (Breast or Bottle).
Vaste plaats om alléén te kunnen spelen (Box).

Creëer voor uw baby een voorspelbaar en overzichtelijk leventje, dit maakt hem innerlijk rustiger. Ook bepaalde rituelen bieden uw baby houvast. Een bedritueel(tje) is het meest bekend. Volgens een korte en vaste volgorde naar bed gaan helpt vanaf de prille babytijd al om ze te helpen om te schakelen van wakker zijn naar slapen.

3. Regelmaat
Bij regelmaat wordt heel vaak gedacht aan een (min of meer) regelmaat op de klok. Dit wordt juist niet bedoeld!

Met regelmaat wordt bedoeld: een vaste volgorde van slapen-drinken-wakker-slapen-drinken-wakker enz. Wakker betekent: drinken. Of uw baby nu één uur, twee uur of drie uur heeft geslapen. Een jonge baby kan echt nog niet leren om geduld te hebben of flexibel te zijn. Direct voeden na het wakker worden ongeacht de tijd, lijkt misschien lastig en tijdrovend maar in werkelijkheid geeft het u en uw baby duidelijkheid. Door deze vaste volgorde te herhalen en te herhalen weet uw baby al snel wat er gaat gebeuren en hij voelt zich daar rustig en prettig bij.

Regelmaat is dus iets dat u zelf aanbrengt. Leer de slaapsignalen van uw baby kennen en leg hem na een kort, maar vast bedritueeltje zoveel mogelijk wakker in bed. Als hij op het juiste moment naar bed wordt gebracht zal hij 9 van de 10 keer zelf in slaap vallen.Ook als hij even moet huilen om om te schakelen, moet u dat accepteren. Niet uit strengheid of angst hem te verwennen, maar gewoon omdat uw baby zelf veel kan als u hem de gelegenheid geeft dat te laten zien.

4. Voeding
Direct voeden na het wakker worden heeft als voordeel dat een baby rustig hapt en drinkt. Wachten met voeden maakt een baby onrustig en moe, hij zal dan 'aanvallen' en gulzig drinken met krampjes en boertjes tot gevolg. Of hij drinkt niet effectief of onvoldoende omdat hij halverwege de voeding al weer in slaap valt.

Raadpleeg bij vragen over borstvoeding uw wijkverpleegkundige van het consultatiebureau of een lactatiekundige.

Ook bij vragen over kunstvoeding kunt u beter niet zelf gaan experimenteren met verschillende soorten voeding. De kans is namelijk groot is dat uw baby het ene probleem na het andere krijgt. Te veel en te snel nieuwe dingen uitproberen zal bovendien alleen maar meer onrust opleveren voor uw baby. En dat terwijl het huilen vaak niet eens te maken heeft met de voeding.

Als uw baby niet uitkomt met de maximale hoeveelheid kunstvoeding of als u de regelmaat van slapen-drinken-wakker niet te pakken krijgt, overleg u dan met een babyconsulente, een deskundige op het gebied van rust, regelmaat en inbakeren. Voeding en slapen kunnen bij een baby niet los gezien worden van elkaar. Een babyconsulente kijkt samen met u naar alle factoren en geeft u een compleet advies waarin alle hier genoemde punten op uw situatie worden afgestemd.

5. Ontspannen/slapen
Hoe graag u ook zèlf voor uw baby wilt zorgen, u kent uw baby immers als geen ander, neem af en toe toch even - letterlijk afstand. Een huilbaby uit handen geven is voor sommige ouders heel moeilijk, vraag een familielid of vriend(in) waar u vertrouwen in heeft en zorg voor uw innerlijk, zorg regelmatig voor ontspanning. Dan bent u ook weer beter in staat om rust uit te stralen naar uw baby. Baby's zijn heel gevoelig, spanning voelen ze haarfijn aan, ook al neemt u een relaxte houding aan. Als uw uiterlijk niet klopt met uw innerlijk, zal uw baby daar ongetwijfeld op reageren.

Slaapgebrek, en dan vooral structureel slaapgebrek in combinatie met een gevoel van uitzichtloosheid, brokkelt uw relativeringsvermogen in een heel rap tempo af. Zorg dat u zoveel als mogelijk slaapt of minstens uitrust. Een slaapkamerweekend is bijvoorbeeld zeer goed voor lichaam en geest. Zo'n weekend houdt in dat de ene ouder (meestal de moeder) zich terugtrekt op de slaapkamer en alleen maar 'mag' (lees: moet) uitrusten en slapen. Geen visite, geen televisie, geen computer, geen telefoon, hooguit een goed boek of een stapel tijdschriften binnen handbereik. De baby wordt gebracht voor de voeding en daarna weer opgehaald. De andere ouder zorgt een heel weekend voor de baby en de overige kinderen. Gegarandeerd dat mama's batterij na twee dagen weer helemaal is opgeladen. Eventueel kunnen deze dagen ook als regeldagen dienen om de borstvoedingsproductie weer op peil te brengen.

6. Relatie met uw partner
Wees duidelijk naar elkaar. Geef uw grenzen aan. Wissel elkaar af. De ander kan niet altijd raden wat er in u omgaat. Voor moeders geldt dat hun emotionele balans behoorlijk verstoord kan zijn in de eerste maanden waardoor ze heel anders reageren dan voor de bevalling. Het voelt als balanceren. Zoek telkens weer samen het evenwicht. Omdat de omgeving het probleem vaak zo slecht begrijpt, kan het zijn dat u behoorlijk bent aangewezen op elkaar. Ondermijn uw relatie daarom niet, u heeft elkaar juist zo hard nodig!

7. Tot slot - huilen accepteren
Een baby jonger dan 6 maanden kunt u niet verwennen met aandacht. De vraag is wel hoe vaak, wanneer en hoe u uw baby aandacht zou moeten geven. Soms helpt u uw baby het best door hem even niet te helpen.

Men weet niet wat het moment is waarop het bevattingsvermogen van een baby tot ontwikkeling komt. Het is eenvoudigweg onmogelijk om dit vast te stellen. Daarom is het belangrijk om de baby van jongs af aan een stukje zelfstandigheid aan te leren. Dat betekent niet dat ouders hun baby aan zijn lot moeten overlaten en hem maar laten huilen. Dat betekent wèl dat zij er voor hem zijn (in lichaam of geest) wanneer hun baby huilt. De baby probeert zijn ouders tenslotte wat te vertellen. Dat betekent ook dat zij hem neerleggen zodra aan zijn behoefte is voldaan (Hogg, 2001).

Er zijn veel kinderen die even jengelen of huilen voordat ze in slaap vallen. Deze baby’s zijn niet van streek, ze zijn alleen maar moe. Het is belangrijk dat u als ouder weet wat normaal en niet normaal gedrag is en dat u beseft dat u zèlf invloed heeft op het slapen, drinken en huilen van uw baby. Voel u niet schuldig over het (laten) huilen van uw baby. Voelt u evenmin schuldig over uw negatieve gevoelens ten op zichte van uw baby. Uw baby huilt niet expres om het u het leven zuur te maken. Hij heeft het net zo moeilijk als zijn ouders!